Diş Teli mi, Şeffaf Plak mı? Farklar ve Değerlendirme Süreci

• Belirgin çapraşıklık veya dişlerin büyük ölçüde döndürülmesi gerektiğinde
• Kök eğiminin (tork) ve kapanış temaslarının hassas biçimde ayarlanması gerektiğinde
• Ciddi kapanış ve çene ilişkisi sorunlarında, ortodontik plan için diş çekimi gerektiğinde
• Gömülü dişlerin yönlendirilmesi gibi özel hareketlerde
• Plakları önerilen sürede takmanın günlük yaşamda zor olacağı düşünüldüğünde

Bu durumlar yalnızca genel örneklerdir; bazı vakalarda iki yöntem birlikte veya farklı aşamalarda da planlanabilir. Diş teli süreci, kontroller ve bakım hakkında ayrıntılar ortodonti ve diş teli tedavisi sayfamızda yer alır.

• Dişlerde hafif veya orta düzeyde çapraşıklık bulunan uygun vakalarda
• Dişler arasında boşluk bulunan uygun vakalarda
• Önceki ortodontik tedaviden sonra sınırlı yeniden hareket görüldüğünde
• Sabit braket görünümünü tercih etmeyen ve kullanım düzenine uyabilecek yetişkinlerde
• Büyüme ve diş gelişimi uygun bulunan genç hastalarda

Bu durumlardan birinin bulunması plağın otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez. Uygunluk, kullanım düzeni ve ataşmanlar hakkında ayrıntılı bilgi için şeffaf plak tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.

2019'da BMC Oral Health dergisinde yayımlanan ve 8 çalışmayı inceleyen bir meta-analiz, iki yöntemin de çapraşıklık ve kapanış bozukluklarını iyileştirdiğini göstermiştir. Aynı çalışmada şeffaf plakların yeterli kapanış teması oluşturmada ve kök eğimini (tork) kontrol etmede sabit apareylere göre daha az etkili olduğu bildirilmiştir. 2023'te yayımlanan ve diş çekimli karmaşık vakaları inceleyen bir derleme de benzer biçimde sabit apareylerin kapanış temasları ve diş eğimlerinde avantaj sağladığını belirtmiştir.

Diş eti sağlığı açısından bazı meta-analizler şeffaf plak kullananlarda plak ve diş eti indekslerinin daha düşük olduğunu bulmuştur; bu, plakların temizlik için çıkarılabilmesiyle açıklanır. Ancak 2023 tarihli bir başka derleme mevcut kanıtın kesin bir sonuç için yeterli olmadığını vurgular. Araştırmaların çoğu geriye dönük çalışmalardır; bu nedenle sonuçlar kişisel karar için tek başına belirleyici değildir.

Çalışmalarda hafif ve diş çekimi gerektirmeyen vakalarda şeffaf plakla daha kısa tedavi süreleri bildirilmiştir; diş çekimli ve daha karmaşık vakalarda ise sabit diş telinin daha kısa sürdüğü görülmüştür. NHS, sabit diş teli tedavisinin genellikle 1–2 yıl sürdüğünü ve teller için 6–8 haftada bir kontrol yapıldığını belirtir.

Size özel tahmini süre muayene ve planlamadan sonra paylaşılır. Kırılan braketler, kaybolan plaklar, aksayan kontroller veya plakların yeterince takılmaması toplam süreyi uzatabilir.

Diş telinde braketler ilk günlerde yanak ve dudakta yüzeysel tahrişe yol açabilir. Şeffaf plakta ise plak kenarları başlangıçta rahatsızlık verebilir ve bazı seslerin söylenişinde geçici bir değişiklik olabilir. Birkaç günden uzun süren ağrı, tel batması, kopan braket veya oturmayan plak durumunda kliniğinize başvurun. Ağrı türleri hakkında genel bilgi için diş ağrısı nedenleri yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi yöntem seçilirse seçilsin düzenli diş taşı temizliği ve ağız bakımı kontrolleri tedavi boyunca önemlidir.

1. 1

   Muayene yapılır

   Şikâyetiniz ve beklentiniz dinlenir; dişler, diş etleri, kapanış ve çene ilişkileri incelenir.

2. 2

   Gerekli kayıtlar alınır

   İhtiyaca göre ağız içi ve yüz fotoğrafları, ölçü ve radyografik kayıtlar alınır.

3. 3

   Seçenekler karşılaştırılır

   Sabit diş teli ve şeffaf plağın sizin vakanızdaki avantajları, sınırları ve alternatifler konuşulur.

4. 4

   Tedavi planı açıklanır

   Hedefler, tahmini süre, kontrol düzeni ve sizin sorumluluklarınız anlatılır.

5. 5

   Ağız sağlığı hazırlanır

   Aktif çürük veya diş eti sorunu varsa ortodontik tedaviden önce tedavi edilir.

6. 6

   Tedavi başlar

   Braketler yerleştirilir ya da plaklar teslim edilip takma, çıkarma ve temizlik gösterilir.

7. 7

   Düzenli kontroller yapılır

   Diş hareketleri izlenir; teller düzenlenir veya plak ilerlemesi kontrol edilir.

8. 8

   Pekiştirme planlanır

   Aktif tedavi bitince dişlerin yeni konumunu korumak için retainer planlanır.

İlk muayeneye nasıl hazırlanabileceğinizi ilk randevuda ne olur yazımızda anlattık. Çocuklarda diş gelişimi farklı izlendiği için değerlendirme zamanı hakkında çocuk diş hekimliği sayfamıza da bakabilirsiniz.

• Plakları yemek ve ağız bakımı dışında gün boyu takabilir miyim?
• Plaklarımı her öğünde çıkarıp dişlerimi fırçalayabilecek bir günlük düzenim var mı?
• Görünürlük benim için ne kadar önemli; seramik braket bir seçenek olabilir mi?
• Kontrol randevularına düzenli gelebilir miyim?
• Vakam için hangi hareketler gerekiyor ve bu hareketlerde iki yöntem nasıl farklılaşıyor?
• Tedaviden sonra retainer'ı ne kadar süre kullanmam gerekecek?

Bu soruların cevaplarını muayeneye gelirken düşünmeniz, hekiminizle size en uygun yöntemi daha verimli konuşmanızı sağlar.

Pekiştirme apareyi sabit (dişlerin arka yüzüne yapıştırılan ince tel) veya çıkarılabilir olabilir. Türü ve kullanım süresi kişisel tedavi planına göre hekim tarafından belirlenir. Retainer'ın önerildiği gibi kullanılmaması, elde edilen diş dizilimini zamanla değiştirebilir.

Dent Aydınlıkevler Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği, Ankara'nın Altındağ ilçesinde, Aydınlıkevler Mahallesi'nde hizmet verir. Kliniğimizdeki tedavileri diş hekimlerimiz Dt. Ufuk Öcal ve Dt. Kanber Özsaraç birlikte yürütür; muayeneden pekiştirme dönemine kadar süreç aynı ekiple ilerler.

• Dt. Ufuk ÖcalRecep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Diş Hekimliği FakültesiProfili İncele
• Dt. Kanber ÖzsaraçRecep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Diş Hekimliği FakültesiProfili İncele

Hangi yöntemin size uygun olabileceğini konuşmak için muayene randevusu oluşturabilir, kliniğimizi yakından tanıyabilir veya iletişim ve yol tarifi sayfasından bize ulaşabilirsiniz. Gülüşünüzle ilgili genel bir değerlendirme istiyorsanız gülüş tasarımı sayfamız da fikir verebilir.